Mỗi công đoạn đều có thể ảnh hưởng đến hương thơm, vị đắng, độ chua, độ ngọt và hậu vị của ly cà phê. Chính vì vậy, hiểu về Coffee cũng là bước đầu tiên để người pha chế có thể kiểm soát chất lượng đồ uống và tạo ra những sản phẩm ổn định.
Hãy cùng IKEM khám phá hành trình từ hạt cà phê đến ly cà phê và tìm hiểu vì sao kiến thức pha chế lại quan trọng đối với những ai muốn theo đuổi ngành F&B.
Mục lục
Coffee hay cà phê là thức uống được tạo ra từ hạt của quả cà phê sau khi trải qua nhiều công đoạn như thu hoạch, sơ chế, làm khô, rang, xay và chiết xuất.
Mỗi công đoạn đều có thể tác động đến hương thơm, vị chua, vị đắng, độ ngọt tự nhiên, body và hậu vị của cà phê. Có thể hình dung hành trình tạo nên một ly Coffee như sau:
Cây cà phê → Quả cà phê → Hạt cà phê → Sơ chế → Rang → Xay → Chiết xuất → Ly cà phê
Chính vì vậy, để pha được một ly cà phê ngon, người pha chế không chỉ cần biết công thức mà còn cần hiểu nguyên liệu và quá trình tạo nên nó.

Trước khi trở thành một ly cà phê thơm ngon, cà phê bắt đầu từ những quả cà phê được thu hoạch khi đạt độ chín phù hợp.
Chất lượng của một ly cà phê bắt đầu từ hạt cà phê.
Trong số nhiều giống cà phê, Arabica và Robusta là hai loại rất phổ biến trên thị trường. Mỗi loại có đặc tính riêng về hương thơm, vị giác, body và khả năng ứng dụng trong pha chế.
Trong pha chế thực tế, Barista có thể sử dụng Arabica, Robusta hoặc phối trộn hai loại hạt để tạo ra profile hương vị phù hợp với từng món và từng mô hình quán.

Sau khi thu hoạch và sơ chế, cà phê thu được là hạt cà phê nhân xanh. Đây chưa phải là loại hạt có thể sử dụng trực tiếp để pha một ly Espresso hay cà phê phin.
Hạt cà phê cần trải qua quá trình rang.
Dưới tác động của nhiệt, hạt cà phê thay đổi về màu sắc, kích thước, cấu trúc và phát triển nhiều hợp chất tạo hương.
Tùy mức độ rang, cà phê có thể mang những đặc điểm khác nhau:
Rang sáng: hương thơm và độ chua thường nổi bật hơn.
Rang vừa: tạo sự cân bằng giữa hương thơm, vị chua, vị ngọt và vị đắng.
Rang đậm: vị đắng và body thường rõ hơn, hương rang mạnh hơn.
Không có một mức rang duy nhất phù hợp cho tất cả các loại cà phê. Việc lựa chọn profile rang cần dựa trên loại hạt, mục đích sử dụng và phương pháp pha.

Sau khi rang, hạt cà phê cần được xay trước khi pha. Độ xay ảnh hưởng trực tiếp đến diện tích tiếp xúc giữa cà phê và nước, từ đó tác động đến tốc độ chiết xuất.
Độ xay ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình chiết xuất. Khi kích thước hạt xay thay đổi, diện tích tiếp xúc giữa cà phê và nước cũng thay đổi, từ đó ảnh hưởng đến tốc độ và mức độ chiết xuất.
Tùy phương pháp pha, Barista sẽ lựa chọn độ xay khác nhau:
Vì vậy, nếu Espresso bị chua, đắng hoặc chảy quá nhanh, quá chậm, độ xay là một trong những yếu tố cần được kiểm tra đầu tiên. Nên người pha chế cần lựa chọn độ xay phù hợp với từng phương pháp pha.

Đây là giai đoạn mà kiến thức và kỹ thuật của người pha chế bắt đầu thể hiện rõ nhất.
Cà phê phin là một trong những phương pháp pha đặc trưng của Việt Nam.
Nước nóng được cho vào phin và từ từ đi qua lớp bột cà phê. Thành phẩm thường có hương thơm rõ, vị đậm và rất phù hợp để kết hợp với sữa đặc, tạo nên cà phê sữa đá quen thuộc.
Espresso sử dụng áp suất để đưa nước nóng đi qua lớp cà phê xay mịn trong thời gian ngắn.
Một shot Espresso được chiết xuất tốt thường có hương thơm rõ, body phù hợp và lớp crema trên bề mặt.
Espresso cũng là nền tảng cho nhiều món đồ uống phổ biến như:
Americano
Latte
Cappuccino
Mocha
Macchiato
Pour Over là phương pháp pha thủ công sử dụng giấy lọc và kỹ thuật rót nước.
Phương pháp này thường được sử dụng để làm nổi bật hương thơm và đặc tính riêng của từng loại hạt cà phê.


Đây là một trong những điều thú vị nhất khi tìm hiểu về Coffee. Cùng một loại hạt nhưng nếu thay đổi một trong các yếu tố dưới đây, hương vị thành phẩm có thể thay đổi đáng kể:
Loại hạt + mức rang + độ xay + lượng cà phê + lượng nước + nhiệt độ + thời gian chiết xuất + kỹ thuật pha
Chỉ cần thay đổi một yếu tố, kết quả trong ly có thể thay đổi. Pha cà phê không đơn giản chỉ là "cho cà phê và nước vào với nhau".
Ví dụ, độ xay và thời gian tiếp xúc với nước đều có ảnh hưởng đến quá trình chiết xuất.
Vì vậy, Barista chuyên nghiệp không chỉ học thuộc công thức mà còn cần hiểu vì sao phải sử dụng công thức đó và biết cách điều chỉnh khi điều kiện thay đổi.

Cùng với sự phát triển của ngành F&B, cà phê ngày càng có nhiều cách tiếp cận và sáng tạo hơn.
Từ một shot Espresso, Barista có thể phát triển thành nhiều dòng đồ uống khác nhau. Bên cạnh đó, cà phê phin truyền thống cũng có thể được biến tấu để tạo ra những món phù hợp với xu hướng hiện đại.
Điều này mở ra nhiều cơ hội cho những người muốn:
Nhưng để đi xa với nghề, chỉ biết công thức là chưa đủ.
Người pha chế cần hiểu nguyên liệu, thiết bị, kỹ thuật chiết xuất, cách cân bằng hương vị và cách kiểm soát sự ổn định của sản phẩm.
Nếu mới bước vào ngành pha chế, việc học theo từng bước sẽ giúp bạn xây dựng nền tảng vững chắc hơn.
Đây cũng là lý do việc học pha chế tại một môi trường có giáo trình, thực hành và định hướng nghề nghiệp có thể giúp người mới tiết kiệm thời gian hơn trong quá trình học.
Nếu bạn đang tìm hiểu về Coffee và muốn tiến xa hơn từ việc biết pha một ly cà phê đến hiểu và làm chủ nghề pha chế, Học viện đào tạo pha chế IKEM là một hướng bạn có thể tìm hiểu.
Tại IKEM, định hướng đào tạo không chỉ xoay quanh việc ghi nhớ công thức mà hướng đến việc giúp người học hiểu hơn về nguyên liệu – kỹ thuật – tư duy pha chế và khả năng ứng dụng thực tế.
Từ kiến thức nền tảng đến thực hành, người học có thể từng bước xây dựng tư duy:
Hiểu nguyên liệu → Hiểu kỹ thuật → Thực hành → Cân chỉnh hương vị → Hoàn thiện sản phẩm
Đây là nền tảng quan trọng cho những ai đang muốn bước vào ngành F&B hoặc có kế hoạch phát triển mô hình kinh doanh đồ uống.
Một ly Coffee ngon không chỉ đến từ một công thức có sẵn. Đó là sự kết hợp giữa nguyên liệu phù hợp, thiết bị, kỹ thuật, sự chính xác và kinh nghiệm của người pha chế.
Nếu bạn đang:
☕ Muốn bắt đầu học pha chế từ cơ bản
☕ Muốn nâng cao kỹ năng Barista
☕ Muốn hiểu sâu hơn về Coffee
☕ Muốn xây dựng menu cho quán
☕ Đang chuẩn bị kinh doanh mô hình đồ uống
hãy bắt đầu bằng việc xây dựng kiến thức nền tảng thay vì chỉ học thuộc công thức.
Học viện đào tạo pha chế IKEM đồng hành cùng những người muốn học nghề, hiểu nghề và phát triển trong ngành F&B.
Coffee là gì?
Coffee không chỉ đơn giản là một ly đồ uống được pha từ cà phê và nước. Đó là cả một hành trình bắt đầu từ hạt cà phê, đi qua quá trình sơ chế – rang – xay – chiết xuất và cuối cùng trở thành một ly cà phê hoàn chỉnh.
Khi hiểu được hành trình ấy, bạn sẽ không chỉ thưởng thức Coffee bằng vị giác mà còn có thể nhìn thấy phía sau mỗi ly cà phê là cả một thế giới kiến thức và kỹ thuật.
Nếu Coffee là điều bạn yêu thích, hãy biến sự yêu thích đó thành kiến thức và kỹ năng nghề nghiệp cùng Học viện đào tạo pha chế IKEM.